|
DALGA
ENERJİSİ |
Güneş ışınları dünyanın temel enerji kaynağıdır. Dünya üzerinde kara denizlerin dağılımından dolayı gelen ışınların %70'i denizler tarafından tutulur. Bu sebeble uygun yöntemler kullanılabildiğinde okayanuslar iyi bir enerji kaynağı olabilir. Bu enerji deposu bilim insanlarının da dikkatini çekmiş ve denizler üzerine çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar birkaç bölümde özetlenebilir:
- Yüzey suları derin sular arasındaki sıcaklık farkından yararlanan teknolojiler.
- Gelgitlerin mekanik enerjisinden yararlanan sisemler.
- Dalgalardan yararlanan sistemler.
- Akıntılardan yararlaman sistemler.
- Yüzey ve dip arasındaki tuzluluk farkından yararlanan sistemler.
|
| Yerkürede 25° Kuzey ve 32° Güney enlemleri arası arasında, kutuplardan ekvatora doğru soguk su akıntısı oluşmaktadır. Bu sular ile yüzeydeki sıcak sular arasında yaklaşık 28°C sıcaklık farkı oluşur. İşte bu sıcaklık farkını bazı yöntemlerle elektrik enerjisi üretiminde kullamak mümkündür. |
| 19. yüzyılda Fransız fizikçi Jacquest Arsène d' Arsonval bu alanda somut çalışmalar yapmış ilk kişidir. Dipdeki soğuk sular ve yüzeydeki sıcak sular arasındaki sıcaklık farkı, Arsonval'in çalışmarının temeli olmuştur. |
| -KAPALI ÇEVRİMLİ SANTRALLER- |
| Bu sistemde özel bir akışkan yüzeydeki sıcak sularla karşılaştığında buharlaşır ve buhar türbinini harekete geçeirir. Daha sonra buhar dipteki soğuk sularla karşılaşır ve tekrar yoğunlaşır. bu işlem döngüsel olarak devam eder. |
Uygulanabilir olmasına karşın bu sistem bazı kısıtlamalar içermektedir. Öncelikle yüze ve 1000 metre derinlerdeki sular arasında en az 20°C sıcaklık farkı olması gerekir. Bununla birlikte döngü borularındaki sıvının debisinin saniyede 48 metreküp olması gerekir.
Diğer bir önemli sorun da 300-400 metrelik 2,5m çaplı borulara ihtiyaç duyulmasıdır.
| Bu
tip santrallerin ilk örneği 1979 yılında Havaii açıklarında kurulmuştur. Yukardaki şartlar sağlanamadığı için üretim ancak 18kW'dakalmıştır. Sistemi verini ise %3 gibi çok küçük bir değerdedir.
|
|
 |
| -AÇIK ÇEVRİMLİ SİSTEMLER- |
| Bu sistemlerde özel bir akışkan yerine su kullanılır. Deniz suyunun kaynama sıcaklığı yüksek olduğu için dış basınç düşürülerek düşük sıcaklıklarda kaynama sağlanır. Aynı şekilde yoğunlaştırma işleminde de basınç değiştirilir. Bu hal değişimlerinde her 1MW için 1500 metreküp su buharlaştırılır. Bu da tatlısu eldesi demektir. Bu özellik sitemin en büyük artısıdır. |
| Fransa Denizden Yararlanma Araştırmaları Enstitüsü(IFREMER) 5MW gücündeki bir santrali Tahiti'de açmayı denemiştir. Ama bu ülkenin tatlısuya ihtiyaç duymaması araştırmanın durmasına sbep olmuştur. Havaii'de Ulusal Enerji Laboratuarı(NELH) 1987'de bir plot uygulama başlatmıştır. |
| Aslında bu sistemler %3 civarında verimleriyle bek kullanışlı değillerdir. Fakat tatlı su üretimi ve bununla birlikte imkan bulan deniz ürünü yetiştiriciliği ömenli bir avantajdır. |
| Elektrik enerjisini gelgitler yoluyla oluşturma projesi 1970'lerde başlamıştır. Bu sistemim gelgit düzenine etkileri tam olarak bilinemegi için yer yer tartışmalara sebep olmuştur. Fransa'daki Rance Santrali 240MW'lık gücüyle dünyadaki en önemli gelgit satralidir.Ayrıca Rusya'da Kislaya Guba'da birkaç MW gücünde deneysel bir santral vardır. |
| 1985'de Japon mühendis Masuda YOŞİO açık deizlerdeki ışıklı şamandıraların elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla dalgalardan yararlanan bir sistem geliştirmiştir. Sistemde dalgaların oluşturduğu hava akımı bir türbine dönme hareketi kazandırır ve türbin bu hareketi jeneratörüe ileterek elektrik üretilir. Japonya'daki 2MW gücündeki Kaimei Santrali buna örnektir. |
|
Değişik bir dalga enerjisi projesi |
|
|
