Led
Nedir ?
Led kelimesi Light Emitting Diode'un
kısatması olarak kullanılmaktadır. Dilimize Işık Yayan Diot olarak çevrilebilir.
Yapay işık kaynaklarından en son bulunanıdır. Ampül veya fluoresanların yaydığı
ışıktan bambaşka bir yöntemle ışık oluşturması ve bazı avantajlı yanları ledleri
bilimin popüler konularından biri yapmıştır.
P ve N tipi yarı iletken katmanlar(Led çipi), yansıtıcı yüzey ve iletken alanlar
bir ledin yapısını oluşturur.
Diğer yapay ışık kaynaklarında olduğı gibi ledlerde de ışık, elektrik enerjisi
kullanılarak oluşturulur. Diyotun içerisindeki elektron ve elektron yitirip "
+" yük kazanan bölge(deşik) birleşerek bir ışıma meydana gelmektedir. Bu ışımanın
enerjisi deşik ve elektronlar arasındaki enerji farkı kadardır. Led çipi türü
değiştikçe aradaki enerji farkı da değişmekte, bu ışığın dalga boyunun dolayısıyla
renginin farklı olmasını sağlamaktadır. Bu şekilde birçok renk elde etmek mümkündür. |
 |
|
LEDin hangi renkte
ışık yayması isteniyorsa galyum, arsenit, alüminyum, fosfat,
indiyum, nitrit gibi kimyasallardan belirli ölçülerde yarı
iletken malzemeye ilave edilir. (GaAIAs, GaAs, GaAsP, GaP,
InGaAIP, SiC, GaN). Böylece LED çipinin istenen dalga boyunda
ışıma yapması sağlanır. Örneğin kırmızı renk (660nm) için GaAlAs,
sarı renk (595nm) için InGaAIP, yeşil renk (565nm) için GaP,
mavi renk (430nm) için GaN kullanılır.
LED'ler diğer ışık kaynaklarından farklı olarak sadace bir
renk üretmektedirler. Bilindiği gibi gün ışığı tüm renklerin
karışımıdır. Bu karışım ise beyaz ışığı oluşturmaktadır. |
|
| Diğer ışık kaynaklarında örneğin kırmızı ışık
elde edilmek isteniyorsa, beyaz ışığın önüne yerleştirilen
kırmızı bir katman dışarıya sadece kırmızı ışığın geçmesini
sağlıyor, diğer ışınlar içerde kalıyordu. İşte diotların aydınlatmada
en önemli katkısı sadece bir renk üretmesi, fazladan renkler
ortaya çıkarmamasıdır. Bir LED kırmızı yeşil mavi gibi tek
renk ışık yaymaktadır. |
Bu
avantaj, konu beyaz ışık olduğunda dezavantaja dönüşmekte.
Tüm ışık türleri beyaz ışığı oluşturduğu için tek dalga boyundan
beyaz ışık üretmek mümkün değildir. Bu sorunu çözmek için
iki yöntem uygulanmaktadır.
- Kırmızı, mavi ve yeşil renkli üç led çipini aynı kılıf
içinde çalıştırarak renklerin birleşiminden beyaz
ışık üretmek.
- Mavi led yongasından(çipinden) çıkan ışığın bir fosfor
tabakasını uyararak beyaz ışık yayılması.
|
 |
|
|
